1-2 Yaş Bebek Beslenme Programı

Bu dönemde çocukların günlük beslenmesi, aşağıda belirtilen besin gruplarını  dengeli bir şekilde kapsamalıdır.Besin grupları:Süt ve süt ürünleri (süt, yoğurt ve peynir): Bu besinler protein, A ve B vitaminleri,kalsiyum, çinko,iyot ve magnezyum içerir. İlk 12 ayda az yağlı sütlerin tüketilmesi önerilmez. Her gün yarım litre süt çocuklara verilmelidir. Süt her şekilde verilebilir. Sütün içerdiği kalsiyum çocukların gelişimi için çok önemlidir.

Süt içmeyen ancak peynir yiyen bir bebek kalsiyum ihtiyacını peynirden sağlamış olur.

Et, balık ve baklagiller (yumurta, kırmızı ve beyaz etler, mercimek, nohut): Bu besinler protein, A ve B vitaminleri, demir, çinko ve lif (bitkisel kaynaklılar) içerir.

Ekmek, diğer tahıllar ve patates (makama, pilav, diğer unlular da bu gruptandır): Bu besinler protein,B1,B6 vitaminleri, kalsiyum, demir ve lif içerir.

Sebze ve meyveler (meyve, meyve suyu, sebzeler, salatalar): Lif, A ve C vitamini, folik asit, potasyum ve demir içerir.

Bu yaşta yağ kısıtlaması ya da diyet ürünlerinin kullanılması önerilmez.

2 yaşına kadar anne sütü ile beslenmeye devam edilmesi önemlidir. İlk yaştan sonra da çocuklar, besinlerinin 1/3′ünü anne sütünden alabilirler. Ancak bu yaşta anne sütü ile beslenme çocuğun diğer besinleri almasını engellememelidir. Böyle bir sorun varsa anne sütü 2 yaşından önce kesilebilir. Anne sütünden kesme ani yapılmamalıdır. Önce gündüz öğünleri kaldırılmalı, ardından gece anne sütü ile beslenme sonlandırılmalıdır. Anne sütünden kesme çocuk hasta iken yapılmamalıdır. Ani memeden kesmenin zorunlu olduğu durumlarda annenin süt yapımını baskılayıcı ilaçlar alması önerilir.

Kalsiyum ihtiyacı: Günlük olarak bir dilim beyaz peynir ve 300-400 gr süt yoğurt tüketimi günlük gereksinimlerini karşılayacaktır. Çocuğunuzun sütü sevmesi sürekli süt içirmenizi gerektirmez, günde 1 lt kadar süt içen çocuklar vardır ve özellikle anemi ve dengesiz beslenmeye bağlı sağlık sorunları riski altındadırlar.

D vitamini: D vitaminin besinlerle yeteri kadar karşılanamaması özellikle kışın güneşten yararlanamama d vitamininin ek olarak verilmesini gerektirir.

Demir: Günlük demir ihtiyacı et grubu besinlerden karşılanır, emilimini arttırabilmek için ise mutlaka C vitamini içeren sebze veya meyvelerle birlikte verilmesi önerilir.

12 aylık bebek için beslenme şeması:

Kahvaltı:

Anne sütü veya inek sütü (150 ml) veya mama (150 ml)

1 kibrit kutusu kadar peynir veya 1 yumurta (günaşırı)

1 tatlı kaşığı reçel, bal ya da pekmez

1 -2 adet zeytin (çekirdeği çıkarılmış)

1 ince dilim ekmek

1-2 dilim mandalina ya da domates

Öğle:2-3 yemek kaşığı (1 kepçe) terbiyeli köfte + 1 dilim ekmek veya 3 silme yemek kaşığı kıymalı sebze püresi (kıymalı dolma içleri, terbiyeli ya da sebzeli köfteler, sebzeli tavuk  veya balık, kuru bakliyat püreleri) + 3-4 silme yemek kaşığı patates püresi veya  2-3 yemek kaşığı (1 kepçe) kuru fasulye + 1-2 yemek kaşığı bulgur pilavı + 1 çay bardağı meyve suyu veya su

İkindi:1 kase yoğurt (150-200 ml) + Evde yapılmış bir dilim kek+1 küçük boy meyve veya püresi

Akşam: 

2-3 yemek kaşığı (1 kepçe) tavuklu sebze yemeği, 1 dilim ekmek  veya 1 kase yayla çorbası (nohutlu, havuçlu)

Şunlara dikkat ediniz:

Günde bir, iki kez sebze veriniz,Haftada 4 yumurta veriniz,Bir yaşından sonra çatal kaşık kullanma alıştırmaları yaptırınız,Çocuğunuzu sofraya oturtunuz ve ne kadar yediğini anlamak için ayrı tabakta yediriniz.Hergün et veya baklagil yediriniz.Şekerlemelere,çikolatalara alıştırmamaya özen gösteriniz.Bu yaşlarda ağız sağlığı için macunsuz diş fırçalamayı öğretiniz.Çay ve kahve vermeyiniz.Kolalı içeceklerden  uzak tutunuz.

Tuz gerekli mi?

Vücudun sağlıklı olabilmesi için bir miktar tuza gereksinim vardır. Ancak bu gereksinim hayatın ilk yıllarında fazla değildir. Buna karşın, yaşamın ilk yıllarında edinilen tuz tadını daha sonra değiştirmek güçtür. Bu yaş grubunda tuz gereksinimi besinlerde doğal olarak bulunan sodyumdan karşılanabilir. Bu nedenle çocukların yemeklerine tuz ilave etmeye gerek olmadığı gibi, tuzluğun da masadan uzak tutulması gerekir. Böyle bir uygulama ile, ileri dönemde karşılaşılabilecek tuz bağlantılı hastalıklar(yüksek tansiyon v.b.) önlenmiş veya geciktirilmiş olur.

1-2 yaş arası çocuklarda sık görülen beslenme sorunları:

Çocukların ilk 2 yaşta gösterdikleri hızlı gelişim ve değişime, anne-babaların uyum sağlaması bazen güç olmaktadır. Doğumdan sonra anne memesini doyana kadar emen, sonra bol bol uyuyan, ayda 500g ya da daha fazla kilo alan bir bebek 1-2 yaş arasında beslenmeyi reddeden, sürekli hareket eden ve ayda yaklaşık 50g alan bir çocuk durumuna gelir. Çocuğun doğal gelişiminin bir parçası olan bu durum, anne-babaların endişelenmesine yol açabilir. Sonuçta çocuğun beslenmesi başta anne olmak üzere bütün aile bireylerini ilgilendiren bir sorun olur, çocuk için de bazen bir oyun, bazen de bir işkenceye dönüşür . Bu yaşlarda görülen sorunlardan en önemlileri iştahsızlık ve besini soluk borusuna kaçırmadır.

İştahsızlık

İştahsızlık, annelerin en sık şikayet ettikleri beslenme problemlerinin ilk sırasını alır.

İştahsızlık sorunu olan bir çocukta kilo almada da sorun varsa,çocuk doktorunuz iştahsızlık yapan hastalıklar grubunu araştırır. Çocuğun kilo alamaması veya kilo kaybetmesi iştahsızlığın altındaki hastalıkları araştırmayı zorunlu kılar. Eğer çocuğunuzun kilosu yeterli ise ve iştahsızlık var ise, bu durum organik  hastalıktan ziyade psikososyal gelişme ile ilgilidir. Bu durumda doktorunuz sizden,çocuğunuzun 3 günlük beslenme listesi ile uyuma ve yemek yeme saatlerini belirten günlük programı konusunda bilgi ister. Beslenme sorunu olan çocuklarda genellikle uyku sorunu da birlikte görülür. İştahsız çocuklar genelde geç yatıp geç kalkan, belirli bir günlük düzeni olmayan çocuklardır.

Beslenme ve uyku sorunu çocukların %20-30′unda görülür. Uykunun düzene girmesi ile genellikle beslenme sorunu da çözülür. Doktorunuz çocuğun 3 günlük beslenme listesini, protein ve kalori içeriği açısından değerlendirir.

İştahsız çocukların yemek yemeleri  için oyunlar uydurabilirsiniz. Ancak bu oyunlar uzun süreli ve aşırı olmamalıdır. Bazen çocuğunuz miktar olarak az yiyordur ama  öğünlerdeki besinlerin enerji içeriği çok yüksektir. Bunu size doktorunuz açıklayabilir.Çocuğa doğru beslenme davranışı kazandırma açısından doktorunuz sizi bilgilendirir. Aile bireyleri arasında uyumun sağlanması için bazen psikolojik destek gerekir.

Besini soluk borusuna kaçırma

İlk 3 yaşta çocuklarda çiğneme ve yutma fonksiyonlarının gelişimi tamamlanmamıştır. Bu nedenle besinler yumuşak bir şekilde verilmelidir. Fındık, fıstık, kabak ve ayçiçeği gibi sert ve taneli besinler kolayca soluk borusuna kaçarak boğulmaya yol açabileceği için 3 yaşından önce verilmemelidir.

Devamını Oku...

9-12 Aylık Bebek Beslenme Programı

Bu yaş gurubundaki bebeklere uygun yemekler şunlardır: Yoğurtlu ve sütlü, mercimekli çorbalar, iyi pişmiş nohut ve mercimek yemekleri, patates, kabak, taze fasulye, pazı, ıspanak gibi sebze yemekleri, balık, köfte, et yemekleri, etli veya mercimekli dolmalar. Ekmek ve soyulmuş meyve parçaları bebeğin eline verilebilir. Bebeğe makarna ve pilav da verilebilir.

Çay, gazoz, çikolata, şeker v.b yiyecekler bebeklere verilmemelidir. Bebek, kendi kendine yemek yemeye alıştırılmalıdır .1 yaşına gelmiş bebeğin yemekleri iyotlu tuz (ailede herkesin yediği yemekler) ile pişirilmelidir.

Bebeğin yeterli ve dengeli beslendiğini nasıl anlayabilirsiniz?

Bebeğiniz sütünüz ile besleniyor ve düzenli uyuyor belli aralıklarla besleniyor ise sütünüz yeterli geliyordur.

Ancak aylık takiplerinde yeterli kilo almıyor ve sık acıkıp sürekli huzursuz ise doktorunuz ile mutlaka irtibata geçmeniz gerekir.

Eğer bebeğiniz:

0-6 aylık dönemde ayda 600 -1000 gr arasında

6-12 aylık dönemde ise ayda 500 gr

alıyorsa yeterli ve dengeli beslenip sağlıklı büyüyor anlamına gelmektedir.

Bu dönemde yetişkinler için pişirilen ev yemeklerinin çoğunluğu püreler halinde, az baharatlı, az tuzlu olarak bebeğe verilebilir. Çocuğunuz 1 yaşına gelince aile ile birlikte mama sandalyesini sofraya yaklaştırarak yemek yemeğe alıştırınız ve kendi kendine yemesine fırsat tanıyınız.

Sebze, meyve, köfte, patates gibi yiyecekleri küçük parçalar halinde hazırlayarak önüne koyunuz. Bebeğinizi beslemeye başlamadan önce birlikte vakit geçirin, bebeğinizle onu cesaretlendirecek biçimde konuşun. Beslemeye başlamadan önce ağzını açmasını bekleyin. Bebeğiniz parmaklarıyla mamasını tutmak isterse, izin verin. Sevmediği besinler için zorlamayın, bir süre vermeyin ve tekrar ayni besini bebeğiniz açken vermeyi deneyin.

12 Aylık Bebekler İçin örnek menü:

Uyanınca: anne sütü Sabah: Kahvaltı 1 çay bardağı şekersiz süt (120 ml) .½ kibrit kutusu peynir 1 yumurta (gün aşırı) 1 tatlı kaşığı reçel veya pekmez ½ ince dilim ekmek veya 2-3 adet bisküvi Ara: 1 çay bardağı meyve püresi

Öğle: 5-6 silme yemek kaşığı kıymalı sebze püreleri (kıymalı dolma içleri, terbiyeli veya sebzeli köfteler, sebzeli tavuk veya balık, kuru baklagil püreleri 5-6 silme yemek kaşığı patates püreleri (makarna, pilav, vb) 1 çay bardağı içecek (süt ve/veya su)

İkindi: 8-10 yemek kaşığı yoğurt Ekmek, evde yapılmış ince bir dilim kek veya 2-3 bisküvi 6 yemek kaşığı meyve püresi

Akşam: 8-10 yemek kaşığı muhallebi veya öğlenin aynısı anne sütü

Devamını Oku...

0-6 Aylık Bebek Beslenme Programı

İlk 6 ay boyunca bebeğinizin saf anne sütü ile beslenmesinin önemi göz önünde bulundurularak işe başlamadan bebeğinizi emzirdikten sonra pompa ile göğsünüzü 10’ar dakika çekin. Biriken sütleri süt torbalarında üzerine tarih yazarak derin dondurucuya koyun. Bu şekilde bebeğinize sakladığınız anne sütünü 4-6 aya kadar kullanabilirsiniz. İşteyken en az 3 saat ara ile göğsünüzü çekip sütünüzü buzdolabında saklayabilirsiniz.Buzdolabının kapısında saklanan süt bebeğe  24  saat  boyunca rahatlıkla verilebilir. Oda ısısında anne sütü 4 saatten fazla kalmamalı. Pompalarının üretilmesi anne sütünü kullanma açısından büyük kolaylık sağlıyor. Bebeği neden biberonla beslemek gerekiyor?

Emziren anne anne sütünü pompa ile neden biriktirmeye başlamasında yarar var:

• Bebeği küçükken işe veya okula dönmek isteyebilir.

• Bebeği bir kaptan süt içene kadar(en erken sekiz veya dokuz ayda) onu emziremeyebilir.

• Bebeği yanına alamadığı öğleden sonraları veya akşamları olabilir.

• Acil durumlara hazırlıklı olmak isteyebilir(hastalanabilir, bulunduğunuz bir toplantı uzayabilir, birkaç günlüğüne şehir dışına çıkmak zorunda kalabilirsiniz).

Bebeklerinin düzenine bağlı yaşayan ve onları düzenli emzirebilen annelerin bebeğe destek besin vermeme nedenine gelince:

Bebeğin biberona bağlanmasından endişe duyulması, göğüslerindeki süt akımını bozmama isteği

Bebek biberonu reddediyorsa ve anne bu konuda bakı yapmak istemiyorsa. Anne sütü ilk 6 ay bebek için ideal bir besindir ve iyi beslenen bir annenin bebeği için tek başına yeterlidir.

Anne Sütü

Bebekler için en iyi besin anne sütüdür ! Anne sütü emen bebeklerde kansızlık görülmez, çünkü anne sütünde kansızlığa karşı yeterli miktarda demir vardır. Anne sütünde bebeğin büyümesi için gerekli olan maddeler inek sütündekinden daha fazladır.Doğumdan sonraki ilk 24 saat içinde bebek emzirilmeye başlanmalıdır !

Doğumdan hemen sonra bebeği kucaklamak anne ve bebek arasında sıkı bir bağ oluşturur ve kucaklanan bebek doğal olarak memeyi bulur ve emmeyi öğrenir. Anne sütü alan bebeklerde güven duygusu gelişir, psikolojik olarak bebek daha huzurludur.Anne sütü ve doğumdan sonra gelen ilk sarı süt (halk arasında ağız olarak bilinir) bebeği ishal, öksürük, soğuk algınlığı ve diğer hastalıklardan korur.

Ağız, bebeğin ilk aşısıdır. İlk günlerdeki ağız sütü azdır, ancak bebeğin tüm ihtiyacını karşılar. Bu dönemde bebeğe şekerli su, mama, inek sütü veya başka gıdalar verilmemelidir. Bu gibi ek besinlerin verilmesi bebeği hastalandırabilir ve iştahını keser.Bebeklere ilk 6 ay içinde mutlaka anne sütü verilmelidir ! Anne sütü bebeğin ilk 6 ayında ihtiyacı olan her türlü besin değerine sahiptir. 6. aydan sonra anne sütüne ilave olarak ek gıdalara başlanabilir. Anne sütünde yeterli miktarlarda vitamin, protein, yağ, demir ve benzeri maddeler vardır. Yeterli miktarda su içerdiği için, çok sıcak iklimlerde dahi ayrıca bebeğe su vermeye gerek yoktur.Anne sütü alan bebeğe ayrıca inek sütü verilmez !

Ek gıda başlandıktan sonra anne sütü 1-1,5 yaşına kadar bebek için önemli bir enerji ve besin kaynağıdır. Özellikle bebeğin hasta olduğu dönemlerde anne sütü bebeğe rahatlık sağlar, sindirimi kolaydır ve daha iyi hazmedilir. İshal ve Üst Solunum yolu enfeksiyonu hastalıklarının daha kolay iyileşmesini sağlar.Anne sütü daima taze, temiz uygun ısıdadır, hastalıklardan korur, doğal besinlerden içeriği en mükemmel olan gıdadır. Emzirme çene ve diş sağlığı için yararlıdır, konuşmayı kolaylaştırır.Anne sütünün sindirimi kolaydır. Çünkü içinde inek sütünde ve hazır mayalarda bulunmayan lipaz enzimi gibi sindirimi kolaylaştıran enzimler vardır. Dolayısı ile anne sütü ile beslenen bebeklerde kabızlık ve gaz sancısı daha az görülür. Anne sütü sterildir ve bebeğe doğrudan verildiği için mikroplarla karşılaşma olasılığı azdır.Annenin bebeğini emzirmesi kendi sağlığı açısından da iyidir. Emzirmeye erken başlayan kadınlarda, doğumdan sonra uterus (rahim) küçülmesi çabuklaşır, kanama erken kesilir. Emziren kadınlarda over ve meme kanseri daha az görülür.

Eğer bebek anne sütü almıyorsa;

4. ayda yumurta sarısı başlanır. Katı pişirilmiş yumurtanın sarısının önce 1/8′i sütle ezilerek verilir. Miktar yavaş yavaş artırılır.

5. ayda; 4. ayda verilen ek besinlere ilave sebze çorbasına başlanır. Mevsimine göre, patates, havuç, kabak veya ıspanak bebeğe verilebilir. Bir süre sonra bu çorbaya bir tatlı kaşığı bulgur veya pirinç eklenerek pişirilebilir. Ayrıca 5. ayda; acısız tarhana çorbası, pirinçli ve yoğurtlu çorbalar bebeğe verilebilir. Bir çorba kaşığı ile başlanıp yavaş yavaş miktarı artırılır. 5. ayda, meyve suyu yerine meyve püresi de tercih edilebilir.

6. ayda, 4 ve 5. aylarda verilen besinlerin yanı sıra tüm aile için acısız pişirilen mercimek çorbası bebeğe verilebilir veya bir çorba kaşığı mercimek sebze çorbasına katılarak pişirilebilir. Küçük bir miktar kıyma, çorbalara eklenir.

Devamını Oku...